Zo houd jij de regie over AI

Tekst Christa van Wijk | 22 september 2026 | ❤️Thema De Praktijk

6 tips om veilig, kritisch en verantwoord te werken met AI-tools.

1. Controleer welke AI-tools je vanuit je organisatie mag gebruiken

Elke organisatie heeft zijn eigen regels over het gebruik van AI-tools. Werk alleen met de AI-tools die door jouw organisatie zijn gefaciliteerd of goedgekeurd.

2. Weet of, waar en hoe je privacygevoelige gegevens kunt invoeren

Wees je bewust van regelgeving, privacy en ethiek van privacygevoelige persoonsgegevens, medische dossiers of andere vertrouwelijke informatie. Voer patiëntengegevens alleen in met tools die hier geschikt voor zijn of anonimiseer. Voer nooit privacygevoelige informatie in bij openbare, gratis AI-tools. Werk je binnen een beveiligde omgeving, zoals die van Microsoft 365 Copilot, dan hoef je niet te anonimiseren. Daardoor kan je Copilot zonder problemen een rapport laten analyseren, een samenvatting van een interne vergadering laten maken, of e-mails van collega’s laten doorzoeken. Zolang de data binnen de afgeschermde bedrijfsomgeving blijven, is de privacy gewaarborgd. Heb je een zoekopdracht op het web, dan koppelt Copilot je identiteit al automatisch los van je zoekvraag. Het systeem verwijdert alle persoonsgegevens (zoals je naam, IP-adres en organisatie-ID) voordat de zoekopdracht naar de zoekmachine wordt gestuurd.

3. Bepaal vooraf waarvoor je AI wilt inzetten

Bepaal vooraf waarvoor je AI wilt inzetten. Als je je doel weet, weet je welke tool je moet kiezen. Met je einddoel voor ogen kan je ook de juiste instructies (prompts) geven.

4. Controleer altijd op foutieve informatie

AI-systemen kunnen ‘hallucineren’. Dat betekent dat ze foutieve informatie presenteren alsof het feiten zijn. Helaas wordt die informatie met zoveel ‘zekerheid’ aangegeven, dat je het moeilijk als fake herkent. Neem AI-output daarom nooit zomaar over en controleer altijd zelf de bronnen.

De kans dat AI je een verzinsel op de mouw spelt, kun je beperken door aan je prompt een extra zin toe te voegen, zoals:

• Zeg ‘niet bekend’ als je geen antwoord of geen recente informatie over dit onderwerp hebt en verzin geen data of namen.
• Geef per alinea aan of een bewering een feit, een aanname of een mening is.

5. Weet waar je fouten of incidenten kunt melden

Ook de gang van zaken voor het aanmelden van AI-fouten en -incidenten verschilt per organisatie. Check daarom welke meldingsprocedure je binnen jouw organisatie moet volgen bij AI-incidenten als datakoppelingen, hallucinerende AI-systemen of ongeautoriseerde data-uitwisseling door AI-agenten.

6. Houd zelf de menselijke eindcontrole

AI kan je agenda indelen, vergaderingen samenvatten, teksten verbeteren, brainstormen en nog veel meer. Hoezeer AI je ook kan helpen, de menselijke eindcontrole ligt bij jou. AI-systemen zijn niet, zoals wij mensen in staat de ander te begrijpen als hij of zij soms halve zinnen uitspreekt of afkortingen verbastert. Daardoor kunnen er bijvoorbeeld in een transcriptie van een vergadering nog wel eens fouten staan. Daar tegenover staat dat AI wel heel sterk is in het destilleren van de kern. Tenminste… mits jij de juiste opdracht (prompt) hebt gegeven! AI begrijpt ook niet of bepaalde onderwerpen gevoelig liggen en hoe de organisatiecultuur is. En dat is misschien maar goed ook. Jij en niet AI bent immers eindverantwoordelijk.